Ontdek Antwerpen, Brugge, Gent en Kortrijk tijdens een historische bierwandeling met gids.

Ruiken en Proeven

Ruiken en Proeven

Wat je ruikt, het aroma, moet overeenkomen met wat je voorgeschoteld krijgt en proeft. Klopt, maar er is veel meer aan de hand met geur. Geur is, meer nog dan smaak, emotie. Geur kan je, zonder dat je er erg in hebt, terugbrengen naar een punt in je verleden, een plek, een specifiek moment. Naar dat bijzonder moment van onvoorstelbare gelukzaligheid, of bittere ellende. Combineer dat even met wat je proeft en zo kan wat je proeft, ineens omslaan in een bokaal vol ellende. Stel je voor… Daar tegenover staat dat je glas ook kan overlopen van genot, plezier en geluk.

Stel dat bier reukloos is, dan zouden we het een stuk minder lekker vinden. Als we ons reukvermogen zouden kunnen uitzetten zouden we de meeste smaken niet meer van elkaar kunnen onderscheiden. Zo is er de blindtest met een blond en een bruin bier voorzien van hetzelfde alcohol volume percentage, uitgeschonken in ondoorzichtige glazen, met een knijper op de neus van de proever. Negen op tien proefpersonen kunnen het verschil tussen de twee niet eens aangeven, zelfs het smaakverschil niet omschrijven omdat de bieren als gelijksoortig ervaren werden. Geur bepaalt dus – voor een enorm deel – wat je proeft.

En hoe zit het dan met de retronasale ervaring?, hoor ik u denken. Wel, de geuren die (bij het ruiken) aan de voorkant van de neus worden geïdentificeerd, maken het eerste onderdeel uit van onze smaakbeleving. Wat daarna volgt is de retronasale beleving, het tijdens het drinken ervaren van het aroma achter in de mondholte die in verbinding staat met de achterkant van de neus en die prikkel wakkert gewoonweg een ander hersengebied aan en zorgt ook nog eens voor een extra proefsensatie. Ook hier geldt weer, dat de ene buiten de andere persoon de retronasale smaakbeleving beter kan ervaren, of anders zal beleven. Hetzelfde geldt voor het proeven van tannines in het bier. Meestal veroorzaakt door het opslaan en bewaren van bier in houten vaten (of in vaten waaraan houtsnippers of houtsiroop zijn toegevoegd). Sommige mensen zullen het waarderen en er direct een houtsmaak aan relateren, anderen zullen het afdoen als wrang, zurig, bitterig, ondrinkbaar, omdat het bier in hun smaakperceptie ineens naar leer smaakt. Weer zo’n mindtrick. De koppeling van de smaken wordt dus door elk individu op een andere manier gemaakt en ervaren dóór en ín het brein. Met andere woorden, bij het bierproeven gaan we uit van de grootste gemene deler, maar die kan individueel erg afwijken van wat over het algemeen wordt verwacht, of werkelijk wordt geproefd. Het brein zorgt voor de individuele interpretatie. Iets wat bij het volgende onderdeel doorslaggevend kan zijn betreffende de appreciatie van bepaalde bieren.

Geurpsycholoog Claudia de Vos zegt over geur: „Iets ruiken beïnvloed je emoties razendsnel, sneller nog dan iets zien of horen. Dat komt doordat je reukzintuig rechtstreeks is verbonden met het limbisch systeem in je brein; daar waar je geheugen en je emoties zijn gehuisvest. Denk maar aan de geur van boenwas, dat je direct terugbrengt naar het huis van je grootouders. Het effect van geur is opgebouwd uit drie lagen: de associatieve, de fysieke en de psychische. Rozemarijn, salie en lavendel geven altijd een positieve boost.” Het is net zoiets als de geur van heimwee en de smaak van verlangen… Ze kunnen zomaar ineens opdoemen uit zo’n klein bierflesje.

Daarnaast is het denkbaar dat in de bieren van de toekomst weer medicinale kruiden worden verwerkt, net als vroeger. Zo zou je salie kunnen gebruiken als positief ingrediënt speciaal voor vrouwen in de menopauze – net als fyto-oestrogene hoppen trouwens – en scharlei als hopvervanger. Zo zijn er allerlei stoffen (kruiden) die antioxidanten, vrije radicalen, vitamines en allerlei andere hulpstoffen in ons lichaam kunnen brengen door middel van bier. De stof in het lichaam die een belangrijke functie heeft bij de overdracht van zenuwprikkels is dopamine. Het speelt een grote rol bij het ervaren van plezier en gelukkig voelen. Ook heeft het een positieve invloed op het 'zin hebben in seks'. Welke stoffen kunnen de aanmaak van dopamine in het lichaam stimuleren? Ik kan me voorstellen dat we straks een sexy biertje kunnen kopen dat voorzien is van stofjes die helpen dopamine aan te maken. Veel geluk uit zo’n klein bierflesje.

© BeerWalk | Ariël Meeusen

Deel deze pagina: